Dammen als sociaal bindmiddel
Hoogleraar Sociologie, René Veenstra – werkzaam bij de Rijksuniversiteit Groningen – en is bekend geworden door zijn anti-pestprogramma’s. Hij promoveerde op een onderzoek naar verschillen tussen leerlingen in het voortgezet onderwijs. Nu doet hij onderzoek naar de ontwikkeling van prosociaal en antisociaal gedrag, vriendschapsrelaties, pesten en ouder-kind interacties, ook wel TRIALS genoemd. TRIALS staat voor TRacking Adolescents Individual Lives Survey. In het onderzoek volgt hij ruim 2500 jongeren in hun lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Veenstra is ook ‘huis-tuin-en-keuken’ beoefenaar van het prachtige en verrijkend damspel. Hij doet een warm pleidooi voor het dammen als breedtesport en als communicatiemiddel.
Sociaal bindmiddel
Veenstra geeft aan dat dammen een bindmiddel voor de samenleving kan zijn. Het bijzondere is dat iedereen dit spel kan beoefenen en bij een club terecht kan komen om actief deel te nemen in het verenigingsleven. Ook verbindt het jong en oud en krijgt men steeds meer contact met elkaar in plaats van op de tablet of mobiel te spelen. In de landelijke damcompetities strijden ruim honderd teams tegen elkaar. Wedstrijden waarin jong en oud maar ook meer en minder succesvolle leden van de samenleving elkaar treffen. Het wordt tijd om denksporten in te zetten om de kloof tussen generaties en maatschappelijke tegenstellingen te overbruggen.
Digitalisering
De huidige samenleving wordt gevoerd door de toenemende digitalisering. Er wordt veel gewerkt op de computer, de smartphone is tegenwoordig onmisbaar en alle communicatie gaat via de digitale weg. Een simpele rekensom wordt via een rekenmachine gedaan. Alles moet in deze maatschappij snel. Doordat we ons denkwerk steeds meer overlaten aan computers, dreigen we algemene menselijke talenten zoals creativiteit, scherpzinnigheid en doorzettingsvermogen te verwaarlozen. Om dit te compenseren is het goed om via het dammen deze dergelijke talenten weer tot bloei te laten komen en om de hersenen ook fit te houden.
Uitdaging
Robots nemen banen over van de mens en dat heeft het gevaar in zich dat er voor veel mensen structuur in hun leven gaat verdwijnen. Werk biedt namelijk voor veel mensen een kader van waaruit ze zich kunnen opereren. Over het algemeen zijn mensen op het werk ook gelukkig en tevreden. Het ondernemen van activiteiten in je vrije tijd is daarom enorm belangrijk, zeker als er geen structuur meer is en geen uitdaging meer is in het leven. Mensen zonder kader doen vaak inactieve activiteiten (tv-kijken, bankhangen) en daar haal je niet veel voldoening uit. Mensen worden daar ook snel verveeld door. Voor dat soort mensen zou het goed zijn om hun grenzen te verleggen. En het verleggen van grenzen zou erg goed bij dammen kunnen. Met dammen sta je echt voor een uitdaging, heb je een tegenstander die ook hard aan het nadenken is en moet je vooruitdenken om slimme plannetjes te maken. En als het mis gaat, dan probeer je in de volgende partij leren van je fouten en jezelf opnieuw uit te dagen om het nog beter te doen. Deze uitdaging is heel belangrijk voor mensen die zeeën van tijd over hebben, denk bijvoorbeeld ook aan senioren in zorginstellingen of aanleunwoningen. Veel van deze senioren zijn kunnen lichamelijk niet veel activiteiten doen, maar vaak zijn hun hersenen nog goed op de been. Dammen zou voor deze senioren een prachtige uitkomst zijn om toch actief mee te doen in de samenleving en daarnaast houden ze hun hersenen in conditie. Daarnaast zou het ook een enorme uitdaging zijn om iets nieuws te gaan ondernemen of weer te gaan nestelen in het verenigingsleven.
